Terug voor de klas!

Mijn laatste ervaring als leerkracht in het basisonderwijs dateert uit 2008. Maar zou er ondertussen nu echt zoveel veranderd zijn? Tijd om eens in het diepe te springen en alle adviezen die ik omtrent ict in het onderwijs geef aan leerkrachten dit keer zelf maar eens in de praktijk te brengen. Gelukkig bleek ik van harte welkom op basisschool De Horizon in Prinsenbeek. De afspraak is dat ik bij twee leerkrachten (groep 5 en groep 8) eerst een keer in de klas meekijk hoe het onderwijs van nu eruit ziet. De week erna ga ik zelf een les geven waarbij de inzet van ict daadwerkelijk anders leren mogelijk maakt.

De vraag kwam van Mirjam Bosman, Leerkracht uit groep 5. Zij wilde graag zien wat de inzet van ict voor toegevoegde waarde kan hebben tijdens haar rekenles. En dan met name de mogelijkheden omtrent meer persoonlijke instructie en verwerking voor de leerling. Aan mij de schone taak dit in mijn les te verwerken. Voorafgaand aan deze les heb ik allereerst een les van Miriam zelf gevolgd om te zien hoe momenteel een standaard rekenles gegeven wordt.

Weinig vernieuwing vanuit de methode

Sinds ik in 2008 vertrok uit het basisonderwijs is er wel het een en ander veranderd, maar de verschillen zijn niet zo groot. Veel methodes hebben nu wel een digitaal component. Maar bij meerdere methodes bestaat dit grotendeels uit een voorbereide digibord-les waar alle tekst die ik voorheen zelf op het bord moest schrijven nu al voorgedrukt op een sheet staat. Daarnaast is er qua manier van werken in de werkboeken van de leerlingen nog helemaal niks veranderd. Het viel mij op dat het zelfs bij een rekenles voor een groot deel draait om het begrijpend lezen van de opdracht. Saillant detail is dat ik de opdracht in het werkboek anders interpreteerde dan de juf, en dat de leerlingen hier weer een andere invulling aan gaven. In plaats van zich te kunnen verdiepen in het rekenproces zijn sommige leerlingen hierdoor juist veel tijd kwijt aan het interpreteren van de opdracht.

Bij de voorbereiding van de interactieve rekenles heb ik mij dan ook gefocust op het meer en langer zelfstandig kunnen werken. In plaats van de les te beginnen met een klassikale standaard uitleg voor de “gemiddelde leerling” heb ik de instructies in korte filmpjes voorbereid zodat de leerlingen meteen zelf aan de slag konden. Op het moment dat ze vastliepen konden ze vervolgens de instructievideo’s bekijken. Hierbij heb ik ook verdiepende instructie toegevoegd voor leerlingen die niet genoeg hadden aan de basisinstructie. Maar naast deze versimpelde instructie wilde ik Miriam ook laten zien dat de inzet van ict kan helpen bij de inoefening en verwerking van het rekenproces.

Grote motivatie en diepe concentratie

Na een kort uitlegfilmpje te hebben bekeken en wat sommen te hebben geoefend werd aan de leerlingen gevraagd nu zelf eens een rijtje sommen uit te leggen. Dit deden ze met behulp van de app Explain Everything op de iPad. Tijdens het maken van zo’n filmpje loop je namelijk tegen je eigen beperkingen aan en zal je je goed in de materie moeten verdiepen om het uit te kunnen leggen aan anderen. Wat de leerkracht hierbij opviel was dat ook de wat minder goede rekenaars zeer gemotiveerd waren een goede instructie te maken. Daarnaast viel het haar op dat deze leerlingen een boven verwachting goede uitleg van de rekenstrategie konden geven!

Wat ik persoonlijk leuk vind om te zien is dat je tijdens het bekijken van zo’n filmpje kan horen op welke momenten de hersens aan het kraken zijn en de leerlingen door het uitleggen aan zichzelf tot inzichten komen.

Bekijk maar eens het onderstaande filmpje van een van de leerlingen.

De leerkracht en ikzelf kwamen tot de volgende conclusies:

  • Leerlingen vinden het prettig om de uitleg van een som te kunnen bekijken zodra ze er zelf aan toe zijn;
  • Leerlingen van groep 5 zijn prima in staat om zelf met een app als Explain Everything een uitlegfilmpje te maken;
  • Het zelf goed uitleggen van 1 som kan net zo zinvol zijn als een heel blad sommen oefenen;
  • Deze lesvorm is zeker geschikt om vaker in de rekenlessen in te zetten. Zowel voor de betere rekenaars om uitleg aan anderen te geven als voor de wat mindere rekenaars om de rekenstrategieën beter te doorgronden.

Tot slot wil ik jullie de enthousiaste feedback van Juf Miriam niet onthouden.

Hallo Onno,

Bedankt voor deze inspirerende dag! Ik heb het als zeer positief ervaren dit op deze manier vorm te geven.

Zoals ik al verwachtte zijn de kinderen er super enthousiast mee aan de slag gegaan, ze hebben veel opgestoken van het filmpje maken, maar ook van het uitleggen van de sommen.

Nu kwamen ze opeens achter moeilijkheden die ze normaal over het hoofd zien. En dan de QR code, geweldig! Wat een uitkomst. Wat zijn ze geïnspireerd, maar ik ook!!! Ik heb nu al zin om er verder mee aan de slag te gaan! Ik ga dit ook zeker in de laatste weken van het schooljaar nog uitproberen met de kinderen. Zij zijn hier ook zeer gemotiveerd voor!

Ik weet wel dat ik dit thuis eerst zelf uit ga proberen en dat gaat zeker goed komen. Ik houd me aanbevolen voor een eventueel vervolg …

Met vriendelijke groet,

Miriam Bosman

KBS De Horizon

Wil je ook graag ict op een andere manier inzetten maar weet je niet precies waar je moet beginnen? Ik denk graag met je mee hoe je in jouw les door de inzet van ict een meerwaarde voor je onderwijs kan creëren. En mocht je het zelf lastig vinden om dit zelf in de les met je leerlingen uit te proberen, dan laat ik mij graag uitdagen ook op jullie school samen een les te herontwerpen en uit te voeren.

In de volgende blog zal ik verslag doen van de les in groep 8.  Daar heb ik naar aanleiding van een vraag van de juf programmeren geïntegreerd in de lesstof van Koude Oorlog.


◀ Terug naar thema overzicht