Volop kansen in de Staat van het Onderwijs

Op woensdag 13 april ontvingen minister Bussemaker en Staatssecretaris Dekker de publicatie ‘De Staat van het Onderwijs’ uit handen van Monique Vogelzang, inspecteur-generaal van het Onderwijs. De boodschap die de minister en de staatssecretaris meekregen van de Onderwijsinspectie was helder: het onderwijs in Nederland is goed, maar niet voor iedereen …

De verschillen tussen de onderwijskansen van leerlingen worden steeds groter. Hoe zou ict het onderwijs hierbij kunnen helpen?

Schaduwonderwijs

Er wordt in het rapport niet veel over ict gesproken. Toch zien we bij Lab to Learn zeker kansen om de problemen die geconstateerd worden in de Staat van het Onderwijs aan te pakken. Een van de oorzaken voor de toename in de verschillen tussen onderwijskansen zit hem bijvoorbeeld in de verwachtingen en begeleiding van ouders. Zo is er een sterke toename van ouders die hun kind naar huiswerkbegeleiding sturen. Maar ook wordt er meer gebruik gemaakt van (digitale) toets- en examentraining. In het rapport wordt dit schaduwonderwijs genoemd. De opkomst van digitale tutorsystemen, adaptieve oefenplatformen en apps op het gebied van oefenen, huiswerkplanning en studievaardigheden kan eraan bijdragen dat alle leerlingen hier gebruik van kunnen maken. Niet alleen de leerlingen waarvan de ouders het kunnen betalen.

Kwaliteit en professionalisering

Leraren maken meer gebruik van de mogelijkheden, zoals de lerarenbeurs of peer review, om zich te professionaliseren. Meestal gebeurt dit nog op initiatief van de schoolleider en niet vanuit de eigen leerbehoefte van de docent. En dat is een gemiste kans, want op die manier levert bijscholing nauwelijks iets op. Daarom is het ook raadzaam om eerst in kaart te brengen op welke gebieden leraren zich zelf zouden willen ontwikkelen. Door bijvoorbeeld de EduCheck in te zetten wordt helder in welke mate de leerbehoeften van leraren aansluiten bij de ambities van de schoolorganisatie. Het aansluiten tussen deze aspecten draagt bij aan effectieve professionalisering. Bijvoorbeeld om de ambities op het gebied van differentiatie te realiseren. Iets wat volgens de Onderwijsinspectie voor leraren moeilijk is om te verbeteren.

In alle Staten

Behalve de officiële publicatie van de inspectie is er de laatste jaren ook een aantal andere Staten van … verschenen. Zo is er de Staat van de Schoolleider, de Staat van de Leraar en de Staat van de Leerling. Met name die laatste vond ik erg interessant. In dit rapport vertellen leerlingen over hun eigen Droomschool. Een van de dromen van de leerlingen is: “Een leraar die ook met digitale middelen kan werken.” Een digileraar! En dat terwijl een leraar die door een van de leerlingen geïnterviewd wordt op de vraag over zijn verwachtingen van de digitale revolutie van een heel andere orde is: “Wat een hulpmiddel is wordt een hoofddoel. Wij worden dienaar van de computer.” We zijn er dus nog niet. De Staat van de Leerling is een heel kleurrijke en speelse publicatie die een eerlijk kijkje geeft in de leefwereld van onze leerlingen. Van Aardig zijn, tot Zachtere stoelen!

Kortom, er ligt weer een stapel interessante rapporten en publicaties. Met voldoende aanleiding om na te denken over de toekomst van ons onderwijs. We zijn goed bezig, maar er liggen veel kansen om  iedere leerling zo goed mogelijk onderwijs te bieden. Ict is hierbij naar mijn mening een onmisbaar element.


◀ Terug naar thema overzicht