Mediawijsheid: welke rol neem jij in op sociale media?

Berichten posten op sociale media, we doen er allemaal weleens aan mee. Sommige reacties die gegeven worden zijn erg positief, maar er kunnen ook kritische en zelfs beledigende opmerkingen worden verstuurd. Leerlingen beseffen vaak niet wat hun online reacties voor gevolgen hebben. Door het innemen van een bepaalde rol online, lok je reacties van anderen juist uit of niet. Welke rollen nemen jou leerlingen in online? In deze blog geef ik daar uitleg over aan de hand van het Ouder-Volwassene-Kind model (OVK-model) van de Transactionele Analyse.

In het kort: Transactionele Analyse en het OVK-model

Transactionele Analyse is een persoonlijkheidstheorie die is ontwikkeld in de jaren ‘50 door Eric Berne. Binnen deze theorie staat het OVK-model centraal. In het OVK-model wordt er onderscheid gemaakt in drie ego-posities die iedereen in zich heeft: de ouder, het kind en de volwassene. Deze drie ego-posities ontwikkel je vanaf jongs af aan.

De ouder positie zijn zaken die we hebben overgenomen van onze ouders en andere opvoeders. Denk hierbij aan belangstelling tonen, troosten en kritiek geven. In een kind positie uit je je gedrag zoals je als een kind zou reageren. Dit kan spontaan, enthousiast en opstandig zijn. De volwassene positie is neutraal waarbij je geen oordeel hebt. Dit doe je door o.a. vragen te stellen en te observeren.

Binnen de positie van de ouder en het kind kan er nog onderscheid worden gemaakt. In de ouder positie hebben we te maken met een voedende/zorgende en kritische ouder. De voedende ouder toont belangstelling, helpt de ander en kan bezorgd zijn. De kritische ouder geeft grenzen aan en opbouwende feedback. De kind positie bestaat uit een vrij kind en een aangepast kind. Het vrije kind kan spontaan, authentiek en egocentrisch zijn. Het aangepaste kind is gehoorzaam, werkt samen en kan opstandig zijn.

Herkennen van je rol online

Aan de hand van het onderstaande Facebookbericht leg ik de verschillende rollen uit.

De volgende rollen zie je terug komen in de Facebook reacties:

  • Volwassene Guusje heeft via Facebook een bericht gestuurd met de vraag of iedereen het bericht wil delen voor haar spreekbeurt. Zij neemt een neutrale, volwassene positie in.
  • (Vrije) Kind Renate reageert spontaan en geeft extra informatie zonder dat iemand dit aan haar heeft gevraagd. Ze houdt hiermee geen rekening met wat eigenlijk de vraag van Guusje is. Hierdoor neemt ze de positie in als Vrije Kind.
  • (Kritische) Ouder Wytze veroordeelt de reactie van Renate. Hiermee neemt hij de rol in van de Kritische Ouder.
Hoe reageer jij online?

Bekijk eens de berichten die jij online plaatst. Welke positie neem jijzelf in? Tip: Ga eens met leerlingen verschillende voorbeelden van openbare Feedback berichten bespreken. Laat hen bepalen wie welke positie inneemt. Zo maak je hen bewust van de posities die zij zelf online kunnen innemen!

Foto: BridgeMoore.nl


◀ Terug naar thema overzicht

Heb je vragen over dit artikel? Neem dan contact met ons op.


Foto medewerker

Aukje Meens

Consultant Innovatie