Informatiebeveiliging en privacy (IBP) staan structureel op de agenda van bestuur en toezichthouders in het onderwijs. Tegelijk blijft het gesprek vaak abstract: risico’s zijn lastig te duiden, maatregelen zijn technisch en voortgang moeilijk te kwantificeren. Veel onderwijsinstellingen worstelen met dezelfde vraag: hoe krijg je daadwerkelijk grip op IBP, zonder te verzanden in beleid en documentatie?

QSBN biedt daar nu een concreet antwoord op. Het IBP-Normenkader is toegevoegd als volwaardige standaard binnen de Cyber Security Assessment Tool (CSAT). QSBN ondersteunt organisaties al geruime tijd met security-assessments op basis van internationaal erkende standaarden zoals CIS, NIS2 en Essential Eight. Deze kaders helpen bij het versterken van technische weerbaarheid en het beheersbaar maken van cyberrisico’s.

Het onderwijs vraagt echter om een bredere benadering dan techniek alleen. Daarom heeft QSBN het IBP-Normenkader toegevoegd aan de Cyber Security Assessment Tool (CSAT). Hiermee kunnen onderwijsinstellingen hun IBP-volwassenheid objectief en gestructureerd in kaart brengen, op een manier die past bij de praktijk van het onderwijs.

Waarom het IBP-Normenkader onmisbaar is voor het onderwijs

Het IBP-Normenkader richt zich niet alleen op beveiligingsmaatregelen, maar ook op bestuur, organisatie, processen en bewustwording. Juist op deze domeinen ontbreekt het in veel onderwijsinstellingen het overzicht. Niet door gebrek aan ambitie, maar door gebrek aan samenhang:

• Waar staan we werkelijk als organisatie?
• Welke risico’s zijn acceptabel en welke vragen om actie?
• Hoe maken we IBP aantoonbaar zonder te vervallen in papierwerk?
• Hoe vertalen we beleid naar dagelijkse praktijk?

In tegenstelling tot veel generieke security-standaarden kijkt IBP niet alleen naar technische maatregelen, maar juist ook naar:

• Bestuurlijke verantwoordelijkheid;
• Organisatie en governance;
• Processen en ketensamenwerking;
• Gedrag en bewustwording binnen de instelling.

Precies op die vlakken ontstaat in de praktijk vaak onzekerheid. Niet omdat instellingen het belang van informatiebeveiliging onderschatten, maar omdat het overzicht ontbreekt. Met de Cyber Security Assessment Tool (CSAT) van QSBN krijgen onderwijsinstellingen inzicht in waar ze staan.

Zonder het toepassen van een Assessment tool zoals de QSBN CSAT wordt IBP vaak besproken naar aanleiding van externe druk: audits, datalekken of nieuwe wetgeving. Het gesprek richt zich dan op wat er misging en wat direct moet worden opgelost. Een objectieve meting introduceert een ander perspectief: waar staan we structureel, en hoe ontwikkelen we ons over tijd?

Door IBP te benaderen als een set samenhangende domeinen (beleid, governance, processen, menselijk gedrag en techniek) ontstaat “een breder beeld dan alleen de vraag: ‘Zijn we compliant?’” Bestuurders krijgen inzicht in onderliggende patronen: bijvoorbeeld een sterke technische basis, maar een zwakke borging in governance of bewustwording.

Een gedeelde taal tussen bestuur en uitvoering

Een voorkomend probleem is dat bestuur en ICT niet dezelfde taal spreken. ICT praat in maatregelen en normen, bestuur in risico’s, continuïteit en reputatie. Volwassenheidsmodellen slaan een brug tussen deze perspectieven.

Door gebruik te maken van herkenbare niveaus (bijvoorbeeld initieel, herhaalbaar, beheerst, geborgd, adaptief) wordt informatiebeveiliging bespreekbaar zonder technische details. Het bestuur hoeft niet te begrijpen hoe logging werkt, maar ziet wel dat monitoring zich op niveau 2 bevindt, terwijl ambitie niveau 4 is. Dat maakt gerichte vragen en keuzes mogelijk.

Onderbouwing van prioriteiten en investeringen

Objectieve metingen maken prioriteiten expliciet. In plaats van te zeggen: “We moeten iets met awareness”, laat dit zien dat het volwassenheidsniveau van mens en organisatie duidelijk achterblijft bij de techniek. Het gesprek verschuift daarmee van gevoel naar onderbouwde keuzes.

Voor toezichthouders is dit cruciaal. Zij toetsen niet of elk detail klopt, maar of middelen doelmatig worden ingezet en risico’s expliciet worden gewogen. Een volwassenheidsmeting maakt zichtbaar waarom bepaalde investeringen logisch zijn en waarom andere (nog) niet.

Onderwijservaring vertaald naar CSAT

QSBN heeft jarenlange ervaring binnen onderwijsinstellingen: van primair onderwijs tot en met mbo, hbo en wo. Die ervaring is nu expliciet verwerkt in CSAT. Met de toevoeging van het IBP-Normenkader voor PO/VO kan CSAT nu veel meer dan alleen meten of technische controls bestaan. Het meet de volwassenheid over alle relevante IBP-domeinen.

Door het IBP-Normenkader als standaard toe te voegen, sluit CSAT nog beter aan op de realiteit van onderwijsinstellingen.

Wat CSAT met IBP concreet oplevert

Met CSAT kunnen onderwijsinstellingen hun informatiebeveiliging niet alleen beoordelen, maar ook gericht sturen. De tool maakt het mogelijk om:

• de IBP-volwassenheid objectief te meten;
• risico’s inzichtelijk te maken binnen alle relevante IBP-domeinen;
• duidelijk te zien waar de organisatie staat;
• en te bepalen wat een logische en haalbare volgende stap is.

Na afronding van de CSAT ontvangt de organisatie een Nederlandstalige PowerPoint-rapportage. Deze rapportage kan eenvoudig worden gedeeld met het managementteam en andere relevante stakeholders. Op overzichtelijke wijze worden de resultaten gepresenteerd, waardoor zowel technische als niet-technische besluitvormers snel inzicht krijgen in de huidige situatie.

Het rapport laat zien op welk volwassenheidsniveau de organisatie zich bevindt en welke risico’s daarbij horen voor de continuïteit van de onderwijsprocessen, gegevensbescherming en compliance. Daarnaast worden concrete vervolgstappen benoemd die nodig zijn om door te groeien naar een hoger volwassenheidsniveau. Deze acties zijn geprioriteerd en praktisch toepasbaar, zodat ze direct kunnen worden opgenomen in beleidsplannen en jaaragenda’s.

Tot slot biedt de rapportage inzicht in welke producten en oplossingen ondersteunend, nuttig of noodzakelijk zijn om de geconstateerde risico’s te mitigeren en de gewenste volwassenheid te bereiken. Daarmee fungeert de CSAT niet alleen als meetinstrument, maar ook als strategisch hulpmiddel voor gerichte investerings- en verbeterbeslissingen.

Kortom, het resultaat is geen technisch rapport dat verdwijnt in een la, maar een samenhangend en bestuurbaar overzicht dat bestuur, ICT en organisatie met elkaar verbindt.

Van verplichting naar regie

Waar IBP vaak wordt ervaren als een verplichting, ondersteunt CSAT bij het inzetten van IBP als sturingsinstrument. De tool maakt zichtbaar waar de organisatie grip heeft en waar aanvullende maatregelen nodig zijn.

Dat geeft duidelijkheid en rust:

• voor bestuurders, die aantoonbaar “in control” zijn;
• voor IT-managers, die weten waar focus en prioriteit liggen;
• voor medewerkers, die begrijpen wat veilig werken in de praktijk betekent.

Klaar voor vandaag en voorbereid op morgen

Met de toevoeging van het IBP-Normenkader sluit CSAT naadloos aan op de huidige eisen binnen het onderwijs. Tegelijk blijft de tool breed inzetbaar: CIS, NIS2 en Essential Eight blijven beschikbaar voor instellingen die internationaal willen vergelijken of hun scope willen verbreden. CSAT groeit daarmee mee met de volwassenheid van de organisatie, niet andersom.

Inzicht als startpunt voor regie

Benieuwd waar jouw onderwijsinstelling staat binnen het IBP-Normenkader? Dan is de Cyber Security Assessment Tool een logische eerste stap. Niet om af te rekenen, maar om richting te geven. Door het IBP-Normenkader te combineren met CSAT krijgen onderwijsinstellingen een realistisch, bestuurbaar en praktisch beeld van hun informatiebeveiliging en privacy. Informatiebeveiliging begint met weten waar je staat. Regie volgt vanzelf.

Na een succesvolle Proof of Concept (POC) heeft IT-Workz besloten SCOM en PRTG te vervangen door LogicMonitor als centraal monitoringsplatform. Het platform is ontworpen voor moderne IT-landschappen waarin on-premises infrastructuur, cloudomgevingen en SaaS-diensten naast elkaar bestaan.

De ingebouwde abstractielaag vereenvoudigt het beheer en maakt LogicMonitor geschikt voor zowel Microsoft- als niet-Microsoft-services. Zo ontstaat een schaalbare en toekomstbestendige monitoringarchitectuur die aansluit op de voortdurende technologische transformatie binnen het onderwijs.

De implementatie is gestart in januari 2026 en zal naar verwachting grotendeels zijn afgerond vóór aanvang van de zomervakantie. In de eerste fase is het projectteam van LogicMonitor intensief betrokken bij de onboarding van de eerste klanten. Vervolgens rondt het Managed Services-team van IT-Workz de uitrol zelfstandig af, inclusief de klantspecifieke monitoringsafspraken. Parallel aan de uitrol staat de gefaseerde uitfasering van SCOM en PRTG gepland.

Eén geïntegreerde monitoringarchitectuur

Met deze transitie zet IT-Workz in op een sterk verbeterde en bredere signalering binnen het Network Operations Center (NOC). Waar voorheen meerdere tools nodig waren voor netwerk-, cloud- en datamonitoring, ontstaat nu één geïntegreerde oplossing die alle domeinen samenbrengt.

Deze transitie vergroot niet alleen de operationele slagkracht, maar verbetert ook de kwaliteit van de signalering. Incidenten worden eerder herkend, afhankelijkheden worden sneller zichtbaar en verstoringen kunnen beter worden voorspeld.

Tim Wassink, Manager Managed Services bij IT-Workz: “LogicMonitor beschikt over toekomstgerichte functionaliteiten die naadloos aansluiten op de uitdagingen van het monitoren van de IT infrastructuren van onderwijsorganisaties. Denk aan overzichtelijke, klantgerichte dashboards, ketenmonitoring over meerdere systemen heen, bredere ondersteuning buiten Microsoft-ecosystemen en slimme multiplatform pushnotificaties voor de stand-by dienstverlening bij incidenten.”

Minder complexiteit, meer inzicht

SCOM biedt primair inzicht in Microsoft-diensten en leverde waardevolle technische monitoring. Tegelijkertijd vergden upgrades, tuning en het beheer van management packs structureel veel aandacht. Daar waar we beheer­capaciteit graag voor klanten inzetten en niet om tooling te onderhouden, past LogicMonitor als SaaS-platform bij deze vereisten. Door de toenemende diversiteit binnen onderwijs-IT-landschappen leidde deze complexiteit van onderhoud tot beperkingen in wendbaarheid en schaalbaarheid.

LogicMonitor is ontwikkeld voor moderne IT-landschappen waarin on-premises infrastructuur, cloudplatforms en SaaS-diensten naast elkaar bestaan. Dankzij een abstractielaag is het gebruiksvriendelijk en geschikt voor zowel Microsoft- als niet-Microsoft-services. Hierdoor ontstaat een schaalbare monitoringarchitectuur die meebeweegt met technische transformaties binnen het onderwijs.

“Onderwijsinstellingen bewegen richting hybride cloud- en SaaS-landschappen,” aldus Tim Wassink. “Daar past een logisch gelaagde monitoringaanpak bij, van gebruikerservaring tot infrastructuur en AI-gedreven inzichten. LogicMonitor sluit hier naadloos op aan.”

LogicMonitor biedt de volgende voordelen:

1. Eén integraal beeld

On-premises, cloud en hybride componenten worden samengebracht in één overzicht. Dit voorkomt versnippering en maakt zichtbaar hoe systemen gezamenlijk onderwijsprocessen ondersteunen.

2. Snellere besluitvorming en prioritering

Drempelwaarden, KPI’s en visualisaties zijn afgestemd op de context van de instelling. Piekbelasting tijdens tentamens wordt zichtbaar, maar ook mogelijke verstoringen bij digitale inschrijvingen of online colleges. Dit ondersteunt:

• Snellere prioritering van incidenten;
• Beter onderbouwde capaciteitsbeslissingen;
• Gerichte inzet van beheer- en supportteams.

3. Van operationeel naar strategisch inzicht

Naast realtime monitoring biedt het dashboard historische trends en voorspellende signalen. Structurele knelpunten en terugkerende verstoringen worden inzichtelijk, waardoor ICT-afdelingen verschuiven van reactief beheer naar strategische regie.

Tim Wassink: “Voorspellende monitoring verschuift besluitvorming van aannames naar aantoonbare feiten. Investeren doe je niet meer omdat het ‘veilig voelt’, maar omdat data laat zien waar groei, risico’s of optimalisatie echt nodig zijn.”

4. Betere afstemming met onderwijs en bestuur

De dashboards vertalen technische data naar bestuurlijk relevante inzichten. Visualisaties maken duidelijk wat de impact is van IT-prestaties op de continuïteit van onderwijs en dienstverlening. Dit versterkt de dialoog tussen ICT, onderwijsdirecties en bestuur en vergroot transparantie en verantwoording.

Gefaseerde uitfasering SCOM/PRTG

De start van de gefaseerde uitfasering van SCOM en PRTG staat nu gepland voor eind maart. Gedurende deze periode waarborgt IT-Workz de continuïteit van monitoring en support, zodat onderwijsinstellingen zonder verstoring kunnen overstappen naar de nieuwe omgeving.

“Voor het onderwijs draait het uiteindelijk om continuïteit. Door monitoring dragen we bij aan stabiele digitale voorzieningen voor studenten, docenten en bestuur,” concludeert Tim Wassink.

Onderwijsinstellingen hebben behoefte hebben aan één samenhangend ecosysteem waarin roosters, identiteiten en leeractiviteiten naadloos samenwerken. Met een reeks verbeteringen en uitbreidingen van onze koppelingen binnen onze oplossingen ontstaat precies zo’n omgeving. Dit zorgt voor een integratie tussen systemen en een efficiëntere informatie uitwisseling.

De volgende koppelingen hebben we onlangs gerealiseerd. 

Untis & SomToday Connect voor Synigo Pulse en Campuz365

Voor Synigo Pulse introduceren we twee koppelingen die roosters en agenda’s automatisch beschikbaar maken binnen het Campuz365-portaal.

De koppeling met Untis maakt een einde aan gefragmenteerde roosterinformatie. Afspraken uit Untis worden automatisch ingeladen in Campuz365 en gekoppeld aan gebruikers op basis van hun samAccountName. Hierdoor beschikken leerlingen, studenten en medewerkers steeds over een actueel persoonlijk rooster, direct binnen hun vertrouwde portaalomgeving.

Met Somtoday Connect ontsluiten we rooster en agendagegevens via specifiek ingerichte endpoints. De aanpak biedt scholen een uniforme en veilige manier om data te publiceren richting Campuz365. Het resultaat is een centraal, actueel en consistent overzicht van planning en activiteiten, zonder extra beheerlast voor het ICT-team.

PortalTalk Identity & Access Management (PIAM)

Met de nieuwe koppeling tussen PortalTalk Identity & Access Management (PIAM) en Canvas ontstaat een omgeving waarin medewerkers en studenten volledig geautomatiseerd worden beheerd binnen het LMS. Onderwijsproducten en inschrijvingen worden continu gesynchroniseerd, waardoor Canvas zichzelf actualiseert zonder extra handelingen van het beheerteam. Dit zorgt voor rust in de organisatie, een consistente autorisatiestructuur en een gebruikerservaring die aansluit op de verwachting van een moderne onderwijsinstelling.

Daarnaast sluit PIAM nu direct aan op StudyCoach, waardoor ook deze leercomponent automatisch gevoed wordt met actuele inschrijf- en gebruikersdata. Het resultaat: minder handmatig werk, minder foutkans en een duidelijker datalandschap.

Slimme roostersynchronisatie met Xedule

Voor instellingen die werken met Xedule is er een zelfstandige RoosterSync-oplossing ontwikkeld. Deze loopt als een afzonderlijke Azure Function en verzorgt de volledige synchronisatie van cursussen en inschrijvingen richting Canvas. De koppeling ondersteunt jaarroosters, draait volledig schaalbaar in Azure en is voorzien van uitgebreide monitoring via Application Insight. Daardoor blijft het roosterdomein stabiel, inzichtelijk en toekomstbestendig.

Een integratiearchitectuur die verder reikt

Met deze vernieuwingen ontstaat een krachtige en schaalbare koppelingenarchitectuur. De nieuwe koppelingen versterken de centrale regie van ICT-teams, verminderen handmatig werk en verhogen de continuïteit in onderwijsprocessen. Het resultaat: een moderne, efficiënte en op de gebruiker gerichte digitale omgeving die volledig aansluit op de dagelijkse praktijk én de ambities voor morgen.

Terminologie

Xedule & Untis – een roosterapplicatie voor het plannen en beheren van lesroosters.

SomToday Connect – een koppeling die rooster- en agendagegevens uit SomToday (Leerling Informatie Systeem) ontsluit voor andere systemen.

Synigo Pulse/ Campuz365 – het slimme platform van IT-Workz dat alle apps en informatiebronnen samenbrengt in één portaal.

Canvas – een learning management system (LMS) voor het aanbieden van digitaal lesmateriaal en opdrachten.

StudyCoach – een applicatie in Canvas die studievoortgang en begeleiding ondersteunt.

PIAM – Ons eigen platform voor identity- en toegangsbeheer binnen onderwijsinstellingen (voorheen BIC).

Tijdens Microsoft Reimagine Education 2025 kreeg QSBN bijzondere erkenning: de Cyber Security Assessment Tool (CSAT) werd genoemd door Deirdre Quarnstrom, Vice President Education bij Microsoft. Daarmee is QS solutions officieel erkend als Microsoft-partner voor security assessments in het onderwijs. 

Deze erkenning onderstreept de waarde van CSAT als een praktische en diepgaande oplossing voor onderwijsinstellingen. De tool helpt de digitale weerbaarheid te vergroten en maakt het mogelijk sneller te schakelen van risico naar actie.

Inzicht, actie en controle

Dat het voor onderwijsinstellingen geen optie meer is om af te wachten, is zonder  twijfel. Met hybride lesvormen, cloudapplicaties en data-intensieve systemen neemt het aanvalsoppervlak snel toe. Eén verkeerde instelling of een vergeten update kan al leiden tot datalekken of verstoringen.

Volgens het *Dreigingsbeeld Cybersecurity 2025 is het aantal incidenten in het primair en voortgezet onderwijs sinds 2023 fors gestegen. Ook **SIVON en Staatssecretaris Koen Becking (OCW) benadrukken dat scholen nu in actie moeten komen om in 2030 te voldoen aan volwassenheidsniveau 3 van het IBP-normenkader. De urgentie is duidelijk: digitale veiligheid is geen project, maar een voorwaarde voor continuïteit.

Veel schoolbesturen en ICT-managers worstelen met dezelfde vraag: waar staan we nu qua security, en wat moeten we als eerste doen?

De Cyber Security Assessment Tool (CSAT) biedt precies dat inzicht. De tool analyseert de Microsoft 365-omgeving van een onderwijsinstelling en vertaalt de bevindingen naar een concreet 30/60/90-dagenplan, gebaseerd op componenten zoals Microsoft Entra, Defender, Intune en Purview.

Onderwijsorganisaties kunnen eenvoudig starten met de Self-Service Assessment om binnen enkele minuten inzicht te krijgen in hun huidige security status. Wie meer verdieping wil, krijgt met de uitgebreide versie van CSAT een volledig beeld van prioriteiten en aanbevelingen. Alle analyses worden uitgevoerd in read-only modus, zodat gegevens veilig binnen de eigen tenant blijven.

Het resultaat: een helder actieplan met praktische aanbevelingen. Zo weten ICT-managers exact waar de risico’s liggen en welke stappen direct impact hebben op hun cyberweerbaarheid.

Continuïteit door detectie met QSOC

Naast inzicht vraagt digitale veiligheid ook om continue bewaking. Daarom biedt QSBN de QSOC-dienst (Managed eXtended Detection and Response) een 24/7 beveiligingscentrum dat bedreigingen vroegtijdig signaleert, analyseert en neutraliseert voordat ze schade veroorzaken.

Het doel van QSOC is om risico’s structureel te verlagen en de algehele cyberweerbaarheid van onderwijsinstellingen significant te verhogen en daarmee de continuïteit van het onderwijs zo goed mogelijk te kunnen waarborgen. Het inzetten van QSOC sluit tevens  goed aan bij de diverse normenkaders binnen het onderwijs. Dit zijn onder andere het IBP-normenkader voor PO/VO en het Normenkader Informatiebeveiliging MBO. Voor het HO is er een normen- en toetsingskader voor zowel informatiebeveiliging als privacy, afgestemd op de AVG.

De combinatie van CSAT en QSOC biedt samen inzicht, actie en continue controle precies wat nodig is om te voldoen aan de eisen van morgen én de dreigingen van vandaag.

Digitale veiligheid in het onderwijs is geen toekomstvisie, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Met bewezen tools en continue monitoring helpt QSBN schoolbesturen nu stappen te zetten richting 2030 en daarna.

Over QSBN

QSBN is de overkoepelende organisatie achter onder andere QS solutions, IT-Workz, SLBdiensten, Educator en Progress Onderwijs. Vanuit deze labels werken we samen aan één missie: het creëren van veilige, slimme en toekomstbestendige digitale omgevingen voor onderwijs, overheid, zorg en bedrijfsleven.

CSAT is opgenomen in de Microsoft Education Solution Guide, een wereldwijd overzicht van oplossingen die scholen en onderwijsinstellingen helpen hun digitale omgeving te versterken.

De opname van CSAT in de Microsoft Education Solution Guide laat zien dat Nederlandse innovatie ook internationaal wordt gezien. Voor scholen betekent dit dat zij kunnen rekenen op een bewezen, lokale oplossing die aansluit op de hoogste internationale standaarden.

Volgende stap

Wil je weten hoe jouw onderwijsorganisatie ervoor staat op het gebied van digitale veiligheid?

Start vandaag nog met de Self-Service Assessment of plan een gesprek met een van onze specialisten.

*https://www.kennisnet.nl/informatiebeveiliging-en-privacy/dreigingsbeeld-primair-en-voortgezet-onderwijs-2025-kwetsbaarheden-herkennen-veiligheid-verhogen/

**https://sivon.nl/2025/11/digitaal-veilig-onderwijs-in-2030-vraagt-nu-actie-van-schoolbesturen/

IT-Workz maakt deel uit van QSBN, een collectief van IT-organisaties die samen bouwen aan de digitale toekomst van het onderwijs en de publieke sector. De overname van iDeaLogic door QSBN versterkt de ontwikkelcapaciteit van QSBN en versnelt de innovatie binnen het collectief, vooral op het gebied van AI, data en Microsoft-oplossingen.

Voor het product PortalTalk Identity & Access Management (PIAM) betekent dit een directe impuls: product roadmaps kunnen sneller worden gerealiseerd en nieuwe functies komen eerder beschikbaar voor klanten. Daarnaast versterkt deze stap de controle over strategisch intellectueel eigendom, wat bijdraagt aan de continuïteit en kwaliteit van PIAM en andere oplossingen binnen QSBN.

PIAM introduceert nieuwe features

De PIAM Portal 1.1 release is hierin een belangrijke mijlpaal. De PortalTalk Identity & Access Management (PIAM): PIAM Portal 1.1 release komt 18 november beschikbaar. Deze release introduceert een reeks verbeteringen die onderwijsinstellingen meer controle, inzicht en gebruiksgemak bieden bij het beheren van identiteiten en toegangsrechten.

De release vormt het sluitstuk van de overgang van Breens Identity Center (BIC) naar PortalTalk Identity & Access Management (PIAM). De vernieuwde huisstijl, inclusief het nieuwe logo en de blauwe kleurstelling sluit aan bij de bredere merkidentiteit van PortalTalk en is nu zichtbaar binnen het portaal.

De overname van iDeaLogic en de introductie van de PIAM Portal 1.1-release markeren samen een nieuw hoofdstuk in de ontwikkeling van PortalTalk Identity & Access Management.

Dankzij de vergrote ontwikkelcapaciteit binnen QSBN kan PortalTalk sneller inspelen op de veranderende behoeften van onderwijsinstellingen en blijven innoveren op het gebied van veiligheid, gebruiksgemak en integratie. Deze stap bevestigt niet alleen de ambitie van QSBN om technologische vooruitgang binnen het onderwijs te versnellen, maar ook de belofte om betrouwbare, toekomstbestendige oplossingen te leveren die instellingen helpen grip te houden op hun digitale identiteit.

Het volledige persbericht over de overname van iDeaLogic door QSBN lees je hier.

De toekomst van cloudgebruik in het onderwijs draait niet langer om technologische snelheid, maar om aantoonbare verantwoordelijkheid. Wie grip heeft op data, beleid en naleving, creëert niet alleen vertrouwen binnen de organisatie, maar versterkt ook de positie van het onderwijs in het Europese digitale landschap. Governance is daarmee geen bijzaak, maar de strategische kern van elke cloudbeslissing.

Wat dit betekent voor Azure in het onderwijs

De “SURF Tech Trends 2026 – Cloud Computing” markeren een duidelijke verschuiving: onderwijsinstellingen gaan van “cloud-first” naar “governance-first”. Niet méér technologie, maar aantoonbare naleving, digitale soevereiniteit en transparantie bepalen het tempo. Europese initiatieven zoals EU-dataresidentie en trusted cloud-opties versnellen deze beweging. Grote aanbieders zoals Microsoft Azure spelen hierop in met expliciete EU-proposities om aan deze eisen te voldoen.

Europa wil minder afhankelijk zijn van niet-EU-cloudaanbieders en stuurt aan op “vertrouwde, Europese cloudopties” met duidelijke residentie- en governance-afspraken. De SURF-trend “Growing investments in the European cloud infrastructure & sovereignty” laat zien dat Onderwijsinstellingen hun cloudstrategie hierop gaan inrichten, van contracten en tenant-keuzes tot beleidskaders die controleerbaar zijn.

De focus verschuift naar “beleid-als-bestuur”: heldere regels over datalocatie (EU-only), toegestane services, toegangsbeheer en het aantonen van compliance. De SURF-analyse benadrukt juist die mix van “compliance, publieke waarden en transparantie” als richting voor cloudbeslissingen.

De MSP als regisseur van governance

Managed Service Providers die het onderwijs écht begrijpen, vervullen steeds vaker de rol van regisseur op het gebied van beleid en naleving. Zij zorgen ervoor dat governance niet verzandt in technische complexiteit, maar stevig verankerd blijft in strategische keuzes en onderwijsdoelen. Azure vormt daarbij de betrouwbare ruggengraat, terwijl de focus ligt op veiligheid, kaders en compliance.

Onderwijsinstellingen die hun cloudomgeving effectief willen besturen, moeten EU-soevereiniteit en datalocatie actief borgen. Zij leggen vast dat data uitsluitend binnen EU-regio’s wordt opgeslagen, houden grip op datastromen en sluiten transparante contracten af over dataopslag en verantwoordelijkheden.

Zo behoudt het bestuur volledig inzicht in de dataketen en kan het aantonen dat governance en compliance op orde zijn.

Binnen Azure wordt deze governance en compliance slim geregeld via een set beleidsregels. Denk hierbij aan een bibliotheek met vaste spelregels:

• Data mag alleen in Europese regio’s staan
• Alleen goedgekeurde typen diensten mogen gebruikt worden
• Kosten worden altijd gekoppeld aan duidelijke tags en afdelingen
• Beveiliging en monitoring zijn standaard
• Toegang wordt strikt beperkt tot wat echt nodig is en uitzonderingen zijn tijdelijk goedgekeurd en altijd terug te vinden.

Zo heb je niet alleen controle, maar kun je het ook direct laten zien via overzichtelijke dashboards en rapportages.

Naleving is meer dan een mooi verhaal; het draait om bewijs dat aansluit bij onderwijs- en Europese richtlijnen. Of het nu gaat om privacy, integriteit of verantwoording, je kunt altijd laten zien dat aan alle eisen wordt voldaan, richting bestuur, security-officers en toezichthouders.

Tot slot hoort financiële besturing erbij. Geen technisch optimaliseren om het optimaliseren, maar duidelijke spelregels over budgetten en kostenverdeling, zodat verantwoord en duurzaam met de cloud wordt omgegaan. Op die manier vormen governance, compliance en financiële verantwoording samen het fundament voor toekomstbestendig cloudgebruik in het onderwijs.

Als dé Managed Service Provider van het onderwijs vertaalt IT-Workz Azure-beleidsthema’s naar begrijpelijke, controleerbare kaders en stappenplan.

Stappenplan voor onderwijsinstellingen

Beleid als fundament – IT-Workz helpt bij het vastleggen van datalocatie, eigenaarschap en uitzonderingsregels binnen de vastgestelde beleidskaders en geldende wet- en regelgeving.

Azure-beleid afdwingen – Via Azure policy ingesteld door IT-Workz, worden datalocatie, minimale beveiligingsvereisten en kostenkaders vastgelegd en automatisch toegepast.

Toegang bewaken – Rollen en rechten worden helder en concreet gedefinieerd op basis van “least-privilege”.

Blijvend toezicht – IT-Workz faciliteert jaarlijkse controle en herijking op best-practices en mogelijk noodzakelijke wijzigingen in policies.

Standaardiseren van afspraken als MSP – Wij leggen als Managed Service Provider heldere afspraken vast met onderwijsinstellingen over dataopslag, het inschakelen van subverwerkers en duidelijke exit-scenario’s, zodat iedere partij precies weet waar zij aan toe is.

Toekomstbestendige cloudgovernance met IT-Workz

IT-Workz helpt onderwijsinstellingen bij het zetten van de stap van beleidsintentie naar operationele controle. Wij vertalen Europese soevereiniteitsdoelen en Azure-governance naar concrete kaders, beleidsregels en dashboards die aantonen: we hebben het goed geregeld.

Bronnen

https://blogs.microsoft.com/blog/2025/06/16/announcing-comprehensive-sovereign-solutions-empowering-european-organizations/

Tech Trends-rapport 2026
https://www.surf.nl/themas/futuring/tech-trends

In de afgelopen drie blogs heb ik laten zien hoe onderwijsinstellingen stap voor stap meer grip kunnen krijgen op hun informatiehuishouding. We startten bij data governance met PortalTalk, onderzochten hoe een helder onderscheid tussen creëren en publiceren het documentbeheer versimpelt en sloten af met de communicatiematrix: een praktisch instrument om kanalen te stroomlijnen en documenten gericht te publiceren of verzenden.

Je zou denken: alles is nu goed geregeld, het fundament staat. Maar in de praktijk gebeurt er iets onvermijdelijks.

Een document wordt gekopieerd en bewust of onbewust gedeeld met iemand die er geen toegang mag hebben. Vanaf dat moment raakt het op drift. Het leeft zijn eigen leven, veroudert, weerspiegelt niet langer de actuele waarheid en belandt bij mensen voor wie het nooit bedoeld was.

Ik zie het vaak medewerkers die hun documenten liever lokaal opslaan. Hun idee hierachter is dat zij de bestanden eenvoudig kunnen terugvinden. Ze bedoelen het goed, ze willen orde. Maar juist zij veroorzaken extra verspreiding van data. Bestanden worden gearchiveerd, gemaild, gedeeld en de oorspronkelijke versie verdwijnt in de mist. Het resultaat is chaos in het kwadraat! De conclusie is onvermijdelijk data raakt oncontroleerbaar op drift.

Zelfs organisaties die hun governance, publicatieomgeving en communicatiebeleid netjes hebben ingericht, merken op een dag dat data tóch oncontroleerbaar wordt. Er ontbreekt nog één belangrijke laag die ervoor zorgt dat je volledig in control bent over de data en bescherming biedt van informatie op documentniveau.

De missing link: Microsoft Purview

Met de juiste technologie kun je die controle daadwerkelijk realiseren. Microsoft Purview maakt het mogelijk om data te classificeren, beveiligen en beheren en zo de controle te houden, ongeacht waar een document terechtkomt. Zo blijft informatie op de juiste plaats en wordt deze niet onbedoeld verspreid via persoonlijke systemen of op andere wijze.

Microsoft Purview is een platform voor gegevensbeheer waarmee organisaties data kunnen classificeren, beveiligen, beheren en voldoen aan compliance-eisen. Dat klinkt misschien een beetje technisch maar eigenlijk is het heel simpel. In essentie werkt Purview met labels: dat zijn digitale eigenschappen die aan elk document worden gekoppeld.

Zo’n label beschrijft niet alleen wat een document is (bijvoorbeeld een contract of beleidsstuk), maar bepaalt ook hoe het zich gedraagt binnen je digitale leer- en werkomgeving. Door labels strategisch toe te passen, wordt databeheer niet alleen consistenter, maar ook veiliger en beter controleerbaar.

Ter illustratie geef ik enkele voorbeelden:
1. Automatische versleuteling
Een document met persoonsgegevens wordt automatisch versleuteld. Alleen geautoriseerde collega’s kunnen het openen.
2. Beperkingen op delen
Een document met het label “Intern gebruik” kan niet worden doorgestuurd naar externe e-mailadressen of gedeeld via een publieke link in OneDrive of Microsoft Teams. Zo voorkom je dat iemand een bestand per ongeluk deelt met een extern e-mailadres.
3. Watermerken en headers
Documenten met het label “Vertrouwelijk” krijgen automatisch een zichtbaar watermerk of koptekst/voettekst met “Confidentieel”, zodat de gevoeligheid direct duidelijk is.
4. Preventie van datalekken (DLP)
Wanneer iemand probeert om een document met gevoelige informatie te kopiëren naar een USB-stick of te sturen via e-mail, wordt deze actie automatisch geblokkeerd en/of gelogd.
5. Automatische retentie en verwijdering
Een document met het label “Contract” wordt automatisch zeven jaar bewaard en daarna verwijderd, volgens het bewaarbeleid van de organisatie.
6. Inzagebeperkingen
Sommige documenten mogen alleen worden geopend door leden van een specifiek team of afdeling. Documenten zijn onleesbaar voor onbevoegden, ook als een kopie buiten de organisatie belandt.
7. Activiteitenmonitoring
Documenten met een hoog risico worden actief gemonitord: je krijgt een melding als zo’n document op ongebruikelijke wijze wordt geopend, gedeeld of gekopieerd.

De kracht van deze labels is dat ze onlosmakelijk aan het document zijn gekoppeld. Een goed voorbeeld hiervan is de beperking op het delen. Wanneer een medewerker een gelabeld document probeert door te sturen buiten de organisatie, blokkeert het systeem deze actie automatisch.

Zo ontstaat een omgeving waarin samenwerking mogelijk blijft, maar risico’s drastisch afnemen en voldoe je als onderwijsinstelling eenvoudiger aan wet- en regelgeving. Bovendien kunnen teams veilig en gecontroleerd samenwerken binnen de digitale leer- en werkomgeving. Kortom: je bent daadwerkelijk in control over je data.

Balans tussen controle en werkbaarheid

Vaak hoor je dat governance eerst volledig moet zijn voordat je met Microsoft Purview aan de slag kunt. Dat is slechts gedeeltelijk juist. Ook wanneer data nog niet volledig gestructureerd is, kun je Purview al inzetten.

Mijn advies is begin klein: geef documenten een eenvoudig basaal label, bijvoorbeeld de organisatienaam. Dit label heeft nog geen directe beleidsconsequenties, maar vormt wel een fundament voor verdere dataclassificatie.

Een andere optie is handmatig labelen bij het opslaan van documenten. Microsoft Word kan gebruikers vragen om bij het opslaan een label te kiezen. Dat klinkt handig, maar in de praktijk is dit foutgevoelig. Medewerkers kiezen niet altijd de juiste labels, wat leidt tot inconsistentie.

Beter is om labels automatisch toe te passen zodra de governance-structuur staat. Dat scheelt tijd, verhoogt de nauwkeurigheid en zorgt voor betrouwbare bescherming. Daarom loont het om eerst de datastructuur op orde te brengen. Wanneer data is ingericht volgens het governance- en classificatiebeleid, kunnen labels automatisch worden toegepast. Dit verhoogt de nauwkeurigheid, vermindert gebruikersbelasting en versterkt de consistentie in databeheer.

Flexibiliteit van labels

Vaak wordt gedacht dat álle data gelabeld moet worden. Dit is niet nodig. Label alleen relevante data die ertoe doet. De digitale kroonjuwelen verdienen immers een hogere mate van bescherming dan de alledaagse bijouterie.

Daarnaast rijst de vraag hoe flexibel die labels eigenlijk zijn. De labels zelf zijn vaststaand, maar de bijbehorende acties kunnen verschillen, afhankelijk van de gevoeligheid van de data. Documenten die de organisatie niet mogen verlaten, blijven strikt afgeschermd. Andere documenten kunnen onder voorwaarden worden gedeeld, bijvoorbeeld na een waarschuwing of met een beperkte beschikbaarheidsduur.

Zo houd je het werkbaar voor mensen die met die data moeten werken en dat ondersteunt de acceptatie. Medewerkers kunnen efficiënt blijven samenwerken, terwijl de organisatie controle houdt over haar meest waardevolle informatie.

Voorkom overhaaste implementatie

Het advies dat ik in eerdere blogs al deelde, blijft onverminderd relevant: activeer Microsoft Purview niet overhaast door direct een set verplichte labels en strikt afdwingbare beleidsregels in te voeren.

Een dergelijke aanpak leidt onvermijdelijk tot weerstand en onrust binnen de organisatie. Ook hier is een goede begeleiding bij changemanagement en adoptie op zijn plaats.
Leg medewerkers uit waarom het beleid verandert en wat het hen oplevert: rust, duidelijkheid en veiligheid. Geef daarnaast ook aan dat je als organisatie zuinig bent op data. Investeer in training en continue communicatie. Alleen dan groeit het vertrouwen en dus compliance.

Structureel databeheer

Met Microsoft Purview kun je databeheer structureel inbedden. Kritieke informatie krijgt de strengste bescherming, andere documenten een passend label. Zo ontstaat een beheersbare, transparante informatieomgeving waarin samenwerken veilig blijft.

IT-Workz/QSBN ondersteunt organisaties bij het effectief beheren van data en brengt daarvoor de juiste kennis en ervaring in. Dit omvat onder andere:

• Het bepalen van data governance door ervaren consultants.
• Het monitoren en bewaken van governance met behulp van PortalTalk.
• Het inrichten van een publicatieomgeving die is afgestemd op verschillende gebruikerspersona’s via Campuz365.
• Het stroomlijnen van communicatie door het opstellen van een gestructureerd communicatieplan en bijbehorend beleid.
• Het implementeren van de juiste labels op documenten met Microsoft Purview.

Kies voor structureel databeheer dat verder gaat dan technologie. Met Microsoft Purview en de expertise van IT-Workz/QSBN krijg je grip op hoe informatie werkelijk stroomt. Zo ontstaat een veilige, werkbare en toekomstbestendige digitale omgeving waarin je écht grip houdt op je informatie.

SintLucas wilde Het Normenkader Informatiebeveiliging vertalen naar toepasbare richtlijnen binnen de eigen organisatie. Deze vertaalslag vereist inzage in de technische omgeving in relatie tot informatiebeveiliging. Om tot een onderbouwd advies te komen, voerde IT-Workz een technische analyse uit met de CSAT-tool. Deze bracht de prestaties, beveiliging en inrichting van de Microsoft 365-omgeving in kaart en liet zien waar verbeterpotentieel lag.

Tijdens de MBO Digitaal conferentie in oktober presenteerden IT-Workz en SintLucas een inspirerende praktijkcase over de uitvoering van de CSAT-scan (Cyber Security Assessment Tool).  De scan vertaalde de actuele technische situatie naar volwassenheidsscore op het gebied van informatieveiligheid en cybersecurity.

Op basis van de behaalde score werd een gedetailleerde lijst met verbeterpunten opgesteld, variërend van strategische beleidsaanpassingen tot concrete technische optimalisaties. Deze lijst fungeert als concreet startpunt voor SintLucas om de geconstateerde bevindingen om te zetten in gerichte actieplannen.

Van licentie naar impact

In een tijd waarin cyberdreigingen, datalekken en IT-verstoringen het onderwijsproces direct raken, zoeken mbo-instellingen naar manieren om hun digitale fundament te versterken.

Veel mbo-instellingen worstelen met dezelfde vraag: hoe zorg je dat investeringen in licenties en technologie ook daadwerkelijk bijdragen aan onderwijsinnovatie, beveiliging en compliance?

Data als vertrekpunt

Om tot een onderbouwd advies te komen voerde IT-Workz een diepgaande technische analyse uit met de CSAT-tool. Deze bracht de prestaties, beveiliging en inrichting van de Microsoft 365-omgeving volledig in kaart en liet zien waar verbeterpotentieel lag.

“De data vormden de basis voor een strategische roadmap,” vertelt Cedric Scholten, accountmanager bij IT-Workz. “Onze consultant keek niet alleen naar techniek, maar ook naar cruciale factoren: beschikbare budgetten, capaciteit aan medewerkerszijde, lopende trajecten en de organisatorische impact van verbeteringen. Zo ontstond een plan dat niet in een la belandt, maar echt uitvoerbaar is.”

Van inzicht naar uitvoering

De roadmap verschaft SintLucas een concreet overzicht en duidelijke richting. Op basis van de uitkomsten kan de organisatie zich richten op de belangrijkste punten en daardoor bewustere keuzes maken. Bovendien biedt het waardevolle inzichten in de mogelijkheden om de A5-licentie optimaal te benutten.

“Door de inzichten uit de CSAT-analyse te spiegelen aan het volwassenheidsniveau van de instelling, ontstond een genuanceerd beeld van de huidige situatie en de groeipotentie. De vertaalslag van technische inzichten naar organisatorische beslissingen bleek cruciaal voor draagvlak en voortgang,” vertelt Cedric.

“Wat deze aanpak krachtig maakt, is dat het niet alleen om technologie draait,” zegt Cedric. “Tijdens MBO Digitaal hebben we laten zien hoe governance, veiligheid en samenwerking tussen stakeholders in balans komen. Dat zorgt voor gedeeld begrip en draagvlak binnen de organisatie.”

Samen bouwen aan een veilige digitale leeromgeving

De praktijkcase van SintLucas toont dat digitale weerbaarheid vraagt om een integrale aanpak waarin governance, technologie en cultuur elkaar versterken. Door te starten met een volwassenheidsanalyse, de resultaten te verbinden aan Normenkader Informatiebeveiliging en dit te vertalen naar een concrete roadmap, legde SintLucas een stevig fundament voor toekomstbestendig onderwijs.

Digitale veiligheid is geen doel op zich, maar een strategische randvoorwaarde. Met de juiste data, richting en samenwerking wordt digitale weerbaarheid niet alleen haalbaar maar meetbaar en bestuurbaar.

IT-Workz heeft de aanbesteding van SVO Parkstad Limburg (SVO|PL) gewonnen voor het leveren van een toekomstbestendige back-updienst voor Microsoft 365. De overeenkomst heeft een looptijd van vijf jaar en richt zich op het volledig beschermen van gebruikersdata, identiteiten en platformfunctionaliteit binnen de Microsoft-cloudomgeving.

In samenwerking met technologiepartner AvePoint implementeert IT-Workz een schaalbare en veilige back-upoplossing voor Microsoft 365, Entra ID (voorheen Azure AD) en het Power Platform.

Deze implementatie vormt een belangrijk onderdeel binnen de bredere digitale continuïteitsaanpak van SVO|PL. De oplossing garandeert niet alleen de digitale continuïteit, maar versterkt ook de algehele dataveiligheid en helpt de organisatie te voldoen aan geldende wet- en regelgeving.

Onderwijsinstellingen bevinden zich midden in een digitale transformatie. Steeds meer data wordt opgeslagen in de cloud en applicaties worden afgenomen als SaaS-diensten, zoals Microsoft 365. Hoewel deze diensten de digitale werkplek efficiënt ondersteunen, brengen ze ook nieuwe uitdagingen met zich mee op het gebied van databeveiliging en herstelbaarheid. Cyberincidenten en compliance-eisen vragen om toekomstgerichte back-upoplossingen.

De dienst van IT-Workz voorziet in automatische, dagelijkse back-ups van Microsoft 365-onderdelen, waaronder SharePoint, OneDrive, Teams, Exchange Online, Microsoft 365-Groepen, Entra ID en het Power Platform. De omgeving wordt proactief gemonitord en periodiek getest op integriteit en herstelbaarheid. Herstelverzoeken en incidenten worden snel en deskundig afgehandeld, zonder impact op eindgebruikers.

“Het vertrouwen dat SVO|PL in ons stelt, bevestigt onze rol als betrouwbare partner in de digitale transformatie van het onderwijs. We begrijpen de dynamiek van deze sector als geen ander en weten technologische uitdagingen te vertalen naar praktische oplossingen die écht bijdragen aan het onderwijs van morgen,” aldus Michel Ham, Managing Director van IT-Workz.

“Deze oplossing geeft ons grip op data en identiteiten. Continuïteit, compliance en herstelbaarheid zijn voor ons cruciaal en met deze aanpak zijn we daar klaar voor,” zegt Antoine Schokker, ICT-manager bij SVO|PL.

Met deze aanbesteding kiest SVO|PL voor een strategische aanpak waarin technologie, processen en beleid samenkomen. IT-Workz levert niet alleen technologie, maar ook expertise, ondersteuning en regie die nodig zijn om dataveiligheid in het onderwijs structureel te versterken. Door betrouwbare technologie te combineren met specialistische dienstverlening wordt de digitale weerbaarheid binnen het onderwijs duurzaam verhoogd.

Ontdek hoe jouw school kan uitgroeien tot een digitaal veilige én toekomstbestendige leeromgeving. Op de MBO Digitaal Conferentie en de SURF Onderwijsdagen laten we je zien hoe IT-Workz scholen ondersteunt bij het creëren van een flexibele digitale infrastructuur die aansluit op de behoeften van vandaag én morgen. 

Tijdens de 52e editie van de MBO Digitaal Conferentie nodigt IT-Workz je uit om kennis te maken met onze integrale aanpak voor een robuuste digitale leeromgeving.

Bezoek onze stand en ontdek hoe wij MBO-instellingen ondersteunen met:

• Veilige en schaalbare digitale werkplekken
• Digital Trust-oplossingen zoals CSAT, PortalTalk en QSOC
• Flexibele cloudoplossingen op maat

Accountmanager Cedric Scholten presenteert op MBO Digitaal, samen met SintLucas een praktijkcase over digitale weerbaarheid. In deze sessie nemen we je mee in het traject van visie naar implementatie:

• Analyse van digitale volwassenheid
• Inzicht in concrete doelen via het SURF-volwassenheidsmodel
• Een roadmap met technische én organisatorische maatregelen

Synigo op de SURF Onderwijsdagen

In november presenteert IT-Workz op de SURF Onderwijsdagen, hét jaarlijkse ontmoetingsmoment voor onderwijs en ICT, samen met Synigo het nieuwe product: Synigo Sense.

Synigo Sense biedt onderwijsinstellingen een flexibel platform waarmee onderwijsprofessionals sneller kunnen inspelen op veranderende behoeften. Als implementatiepartner van Synigo Sense laat IT-Workz zien hoe deze oplossing direct waarde toevoegt aan jouw organisatie.

Denk aan:

• Gepersonaliseerde digitale leeromgevingen
• Efficiënte integratie met bestaande systemen
• Snelle adoptie en gebruiksgemak voor docenten en studenten

Bezoek onze stand voor een informatief gesprek over hoe wij kunnen helpen bij de uitdagingen en kansen binnen jouw onderwijsinstelling.